Op 10 januari voel je onmiddellijk de wereldwijde ademtocht van een unieke viering, de Wereld Hindi-taaldag vestigt zich in de geesten. Deze dag roept debatten, herinneringen en zelfs een golf van nieuwsgierigheid op die tot nu toe onverwacht was, een beweging die steeds groter wordt. Je begrijpt het al, de plaats van het Hindi verheldert diepgaande identiteitskwesties, en de datum laat niemand onberoerd.
De Wereld Hindi-dag, een uitbarsting die zich verspreidt?
Je steekt de drempel van een school in New Delhi over, deze ochtend van 10 januari, en de sfeer laat niet op zich wachten om je te grijpen. Je hoort overal kinderen vertrouwde zinnen roepen, hun flonkerende sari's brengen flitsen van levendige kleuren. Je kruist een leraar, met papieren in de hand, die elke leerling verwelkomt met een glimlach en enkele welkomstwoorden in het Hindi. Je voelt, in dit moment, dat de taal zich meer opricht dan alleen als een idiome.
De Wereld Hindi-taaldag is de dag waarop familieherinneringen de politieke wil kruisen, waar voorouders en sociale netwerken deelnemen aan hetzelfde gesprek. Waarom electriseert deze 10 januari overal de gemeenschappen van de vijf continenten? Je kunt Frankrijk, Mauritius of de Verenigde Staten zien die ook deze Hindi-rituelen doorgeven. Je voelt de redenen die zoveel mensen mobiliseren: overdracht, herinnering, de smaak om iets te delen dat verder gaat dan een schooltraditie. De uitdaging? Die bestaat, die krijgt alle aandacht.
De wortels van wereldwijde erkenning, toeval of noodzaak?
Ga veertig jaar terug, de allereerste wereldconferentie over Hindi brengt stemmen samen in Nagpur. India, na lange jaren van Britse overheersing, eist zijn taal, zijn accenten, zijn verhalen op. Je herleest de archieven, je leest de rijke uitwisselingen van de sprekers, ieder presenteert zijn visie op een toekomstige taal.
Je voelt het belang dat de Indiase regering hecht aan de verspreiding van de taal buiten zijn grenzen, het idee circuleert, het laat niet lang op zich wachten om te groeien. De Verenigde Naties geven in 2006 hun goedkeuring, stap voor stap, woord voor woord. Sindsdien groeit het aantal landen dat Hindi een kenmerk van hun culturele landschap maakt. De ambassades, de instellingen, iedereen doet mee, de mayonnaise pakt. In 2025 verzwakt UNESCO niet, zij blijft deze wereldwijde viering ondersteunen. Je ziet het Hindi de grote scène van wereldtalen betreden.
De openlijke of geheime doelen?
De taalkundige diversiteit bevorderen, dat woord komt onmiddellijk naar voren. De Wereld Hindi-dag is een draad die Afrikaanse workshops verbindt met Quebecse klassen, een heterogeen maar niet anarchistisch patchwork. Op deze 10 januari hoor je vaak het woord overdracht in de klaslokalen, de gangen van universiteiten zowel in Port-Louis als in Parijs.
Bewustzijn creëren van de universele waarde van een taal, je noteert de concrete uitdaging. Daar, studenten, diplomaten, burgers, iedereen komt samen voor lezingen, films, levendige (soms gespannen) debatten, sociale netwerken zijn in beweging, hashtags bloeien. Je bevindt je in het hart van een menselijke keten waar de taal overgaat van het ene land naar het andere, zonder de wenkbrauwen te fronsen. De grote organisaties, je hoort ze aandringen om Hindi een internationale speler en bemiddelaar te maken.
De culturele en historische dimensie, eenvoudig erfgoed of levend hefboom?
Een snelle blik is genoeg om te zien hoe de Hindi-sprekers alle grenzen overschrijden. Je pakt het cijfer, het knalt: meer dan 610 miljoen mensen gebruiken Hindi. Onder hen gebruiken bijna 442 miljoen het thuis, natuurlijk, dagelijks. Dit aantal plaatst Hindi na het Mandarijn, het Engels, het Spaans, maar ver voor het Portugees of het Russisch. India, een centraal steunpunt, fungeert als reservoir, maar de diaspora heeft nooit opgehouden om de lijnen te verleggen.
Van het Verenigd Koninkrijk tot Zuid-Afrika, van Mauritius tot Nieuw-Zeeland, hele gemeenschappen houden stand. Je hebt vast al gehoord van deze families, gevestigd in Durban, Port-Louis of Londen, die al drie generaties verhalen in het Hindi doorgeven. Je verbaast je over de opkomst van zoveel levendigheid, ondanks de afstand, ondanks het gewicht van de verleden migraties.
| Land | Aantal sprekers | Officiële status in 2025 |
|---|---|---|
| India | 442 miljoen | Officiële taal, administratie, onderwijs |
| Nepal | 8 miljoen | Taalherkenning, media |
| Mauritius | 450.000 | Schooleducatie, culturele gebruik |
| Zuid-Afrika | 900.000 | Erkende gemeenschaps taal |
Je vangt soms deze discussies op, tijdens een bruiloft, tijdens een festival, en je ziet dat de taal overleeft, niet alleen door boeken of instellingen, maar door gebruik, door dagelijkse gebaren. De aanwezigheid van Indiërs in de Engelse kolonies laat sporen na, het markeert hele continenten. Netwerken worden gevormd, de herinnering wordt in het Hindi doorgegeven. In 2025 programmeren Britse scholen elke week lessen over Hindi-klassiekers. Het Hindi circuleert, het weigert zich op zichzelf terug te trekken.
De evolutie, eenvoudige aanpassing of stille linguïstische revolutie?
Het Sanskriet vind je bruisend in alle wortelwoorden van het Hindi. Later adopteert (of verteert) de taal een stortvloed van Perzische en Arabische woorden, elke verovering, elke dynastie, heeft zijn invloed. Dan, in de vorige eeuw, ontstaat er een standaardisering. De pedagogische commissies publiceren handboeken en grammatica's. De Devanagari blijft niet stilzitten, het beweegt. De radiogolven in India nemen dit moderne Hindi over, je hoort de debatten, het ritme van nieuwe klanken.
De diaspora slaapt niet, zij past de tradities aan de gastlanden aan, van Réunion tot Maleisië. En dan is daar Bollywood dat opduikt, sociale netwerken doen mee aan de dans. Het Hindi weigert een stilstaand monument te blijven, het springt op, het past zich aan de smaken van de 21e eeuw aan. Je leert een onbekend woord op TikTok, of in een roman, en je glimlacht.
De rol van Hindi in het hedendaagse culturele leven
Wanneer 10 januari nadert, is het een hele kalender die trilt, die van de wereldwijde Hindi-gemeenschap. Je opent de kranten in Parijs, Delhi, Montreal, iedereen meldt het evenement. Als de middelbare scholen in Bombay wedstrijden voor debatten organiseren, ontcijferen de Réunionese leerlingen de verzen van de Ramayana, je getuigt van deze verbazingwekkende moderniteit. Poëzie en theater oversteken de oceanen, de instrumenten weerklinken zelfs in Genève ceremonies.
- Culturele centra organiseren ontmoetingen tussen auteurs of artiesten en creëren bruggen tussen generaties.
- Calligrafieworkshops benadrukken de precisie van de Devanagari.
- Projecties van Hindi-films verschijnen op onverwachte plaatsen, waardoor de band met de oorsprong wordt versterkt.
- Sociale netwerken versterken de verspreiding van gedichten, liederen of theaterstukken.
Deze collectieve energie voel je zodra januari in zicht komt. Het publiek, bescheiden of talrijk, luistert, voedt zich met een ademtocht van elders. De overdracht werkt, de diversiteit van praktijken verrast. De ambassadeurs van het Hindi vermenigvuldigen zich, je komt soms liefhebbers, gepassioneerden, autodidacten tegen. Identiteit beperkt zich niet tot een datum of een kostuum, het wordt ook geschreven met een palet van onverwachte uitdrukkingen.
De digitale revolutie, vriend of obstakel voor Hindi in 2025?
Google, Facebook of Twitter investeren massaal in de Indiase markt, die explodeert. India overschrijdt de fenomenale drempel van 250 miljoen dagelijkse gebruikers van educatieve applicaties in het Hindi. Maar de modernisering blijft dubbelzinnig: sommige campagnes in Bihar blijven geïsoleerd, slecht bediend door breedband. Digitale woordenboeken vorderen met horten en stoten, de digitale kloof verdiept zich in sommige dorpen.
Universiteiten, UNESCO, ontwikkelen dan open platforms. Op televisie, op de radio, op YouTube explodeert het publiek van Hindi-inhoud. TikTok stroomt over van dansen, religieuze interviews, klaservaringen. Moderniteit wordt gecombineerd met het oude, voorzichtigheid blijft, maar de vaart verzwakt niet. De uitdaging om de technische woordenschat te verenigen, om de opleiding open te stellen voor de meest afgelegen bevolkingsgroepen, houdt de collectieve waakzaamheid in stand.
Rohit Sharma, leraar in Port-Louis, geeft de toon aan zijn leerlingen op 10 januari: “Vanmorgen laten ze hun telefoons een uur lang los, om een toneelstuk te spelen, te improviseren, te bekritiseren. De timide durven, ze spreken hardop, ze hebben plezier, ze doorbreken de gewoonten. Ik voel de trots trillen, de taal is daar, voor iedereen, nog steeds levend.” Je herinnert je vast ergens een woord dat je is bijgebleven, een gedeelde anekdote – de schoonheid van mondelinge overdrachten.
De bijdrage van Hindi aan het wereldpatrimonium
De werken en de mensen, de pivots of de verlichters?
Je opent “Nirmala” van Premchand, je laat de tekst niet meer los. De gedichten van Harivansh Rai Bachchan, je doorloopt ze, met een brok in je keel. De Hindi-literatuur, overvloedig, genereert debatten, doet romans van Chughtai of Krishna Sobti opkomen. De films van Raj Kapoor, van Satyajit Ray, markeren de filmtheaters van New York tot Rotterdam. Je zucht bij zoveel creativiteit, mode, stijl, Bollywood-muziek migreren naar andere continenten.
De Universiteit van Mauritius classificeert “Chalo Dilli” als immaterieel erfgoed. Je leest steeds vaker vertalingen van Hindi-klassiekers, in het Engels, in het Frans, zelfs in het Spaans. Je merkt dat Hindi zich opdringt als een kist vol ideeën, verhalen, levende tradities, een taal die het collectieve geheugen heeft gevormd en nog steeds vormt.
De volgende keer dat 10 januari – Wereld Hindi-taaldag – weer voorbij komt, neem een minuut de tijd, pak het allereerste gedicht, proef het accent van een kind dat een lied in Devanagari reciteert. Wat zal je onthouden? Misschien deze eenvoudige wens: de kracht van een woord dat standhoudt doorgeven, de energie van een dialoog, de evidentie van een toekomst die van mond tot mond wordt opgebouwd.
