18 februari dringt zich jaar na jaar op in de activistische en burgerlijke agenda. Behoort u tot de wereld van de arbeid? U voelt ongetwijfeld deze datum die knalt, die de onverschilligheid schudt. De Wereldwijde actiedag ter ondersteuning van het stakingsrecht glijdt niet meer onder de tapijt, ze bevestigt haar aanwezigheid overal, zonder de herinnering te verzwakken. Nee, het gaat niet alleen om de verbrande hoofden van de vakbonden. Deze dag is erin geslaagd om te federeren, om zich te vestigen in de agenda van degenen die soms twijfelen aan de werkelijke impact van de vakbondsoorlogen. Dus, wat brengt deze 18 februari echt voor de werknemers? Vanaf nu heeft u het antwoord: de vlam van de vakbondssolidariteit wankelt niet, ze verspreidt zich. Zo schudt een minderheids evenement de hele planeet.
De betekenis van de Wereldwijde actiedag ter ondersteuning van het stakingsrecht
De Wereldwijde actiedag ter ondersteuning van het stakingsrecht onderbreekt de gebruikelijke discussies om een gezamenlijke schreeuw op te leggen. Ze handelt, stelt vragen, verstoort soms. In 2025 breidt deze afspraak zich ver uit voorbij de vakbondsmuren. De Internationale Arbeidsorganisatie, de Internationale Vakbondconfederatie, de Europese Vakbondconfederatie, allemaal verzetten ze zich tegen de geleidelijke erosie van dit onschendbare recht.
De internationale context, wat is de realiteit van het stakingsrecht?
Sinds 1919 met de Internationale Arbeidsorganisatie, blijft de verdediging van deze vrijheid het terrein van sociale strijd bezetten. Natuurlijk slapen de publieke machtsverhoudingen nooit. Soms is het genoeg met een politieke rimpeling voor het stakingsrecht om plotseling te vervagen. Is het vakbondslandschap slechts een verzameling stoffige debatten? Nee, het is voldoende om naar de NGO's, de burgergroepen te kijken, allemaal komen ze samen. Deze wereldwijde dag vindt zijn oorsprong in de spanning van 2012, toen regeringen durfden de interpretatie van het beroemde artikel 87 aan te vechten. Sinds deze krachtmeting richt de mobilisatie zich niet langer alleen op een groep of een regio. Elk land heruitvindt, naar zijn maatstaven, de werkelijk globale vakbondverdediging.
Het belang van 18 februari, waarom deze datum?
Had u op een andere dag gewed? Niet deze keer. In 2015 intensiveren de debatten binnen het Comité voor vakbondsvrijheid, de IAO beslist: deze stroming in februari zal officieel de strijd voor het stakingsrecht markeren. Sindsdien dringt deze datum door, verstevigt de mobilisatie overal. Conferenties, vergaderingen, persberichten, acties op het terrein of digitaal, niets stopt gedurende deze periode. Waarom deze plotselinge opwinding op 18 februari? Omdat de uitdagingen zich niet met een handomdraai laten wegvegen. Het is deze afspraak die de aandacht canaliseert, die elke stem versterkt. De sociale netwerken trillen zodra de hashtag #JourneeMondialeDroitGreve zich verspreidt, en onthult de diepte van het onrechtgevoel. Soms reageren 60 landen. Onverwacht sneeuwbaleffect, het maatschappelijk middenveld grijpt het met een nieuwe kracht.
De hedendaagse uitdagingen van het stakingsrecht in de wereld
Sommige data rennen, andere stijgen. 18 februari neemt hoogte, het verontrust soms de autoriteiten of geruststelt degenen die zich geïsoleerd voelen. Op het moment dat de arbeidswereld onder druk staat, kristalliseert de staking opnieuw de angst en de hoop. Geen enkele sector ontsnapt aan de druk.
De grote uitdagingen waarmee werknemers worden geconfronteerd
Het stakingsrecht is de weerstand tegen schimmige wetten. Heeft u de toename van de beperkingen in het vervoer, de gezondheidszorg, de zogenaamde essentiële sectoren opgemerkt? Sommige regeringen spreken van openbare orde, van nationaal belang, maar wat vertellen deze argumenten aan de werknemers in Egypte, Turkije of Bangladesh? Strafsancties, versnelde ontslagen, soms zelfs gevangenisstraf. Amnesty International registreert 108 arrestaties in 2022 in de MENA-regio, alleen al voor werkonderbrekingen. Werknemers betalen de hoge prijs, ze worden geconfronteerd met onverschilligheid of angst. Waarom weerklinkt deze 18 februari dan zoveel onder alle breedtegraden? De uitdaging ontsnapt aan culturele onderscheidingen. Wanneer een stem zich verheft, schudt ze de gevestigde patronen.
De vooruitgangen en hoop die door de vakbondsdynamiek worden geblazen
Stopt alles bij repressie? Duidelijk niet. De vakbonden laten niets los. De IAO voedt de dialogen, de onderhandelingen nemen toe, en in 2025 schudt een stijging van 12 procent in de collectieve overeenkomsten op het gebied van het stakingsrecht de opkomende landen door elkaar. Een juridische overwinning valt in het Verenigd Koninkrijk, het Hooggerechtshof legt de primacy van de staking op tegenover de antisyndicale druk. Op het Afrikaanse continent verenigt 18 februari nieuwe impulsen. Petities en webinars exploderen, muren barsten, de solidariteit beperkt zich niet langer tot grenzen.
De grote data en figuren van de verovering van het stakingsrecht
18 februari komt niet uit het niets, het put uit een geschiedenis vol crises en veroveringen.
De belangrijkste historische momenten ter ondersteuning van het stakingsrecht
| Datum | Evenement | Plaats | Sleutelactoren |
|---|---|---|---|
| 1884 | Statutaire erkenning van het stakingsrecht voor de eerste keer | Frankrijk | Arbeidersbeweging |
| 1919 | Oprichting van de IAO met integratie van de verdediging van het stakingsrecht | Genève | Ondertekenende staten, vakbonden |
| 1948 | Adoptie van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens | VN | Internationale afgevaardigden |
| 2015 | Officiële erkenning van 18 februari als Wereldwijde actiedag voor het stakingsrecht | Internationaal | IAO, CSI |
De strijd van de 19e eeuw gaat onvermoeibaar door, de repressies, de grote crises, de oorlogen verschuiven de lijnen. De opeenvolging van internationale teksten versterkt deze basis, dat is waar, maar niets ontspringt aan plotselinge terugslagen. 18 februari, een "laatste afspraak"? Laten we eerder zeggen een symbool dat zich opdringt, door middel van opgeheven armen, stemmen die niet wijken.
De vrouwen en mannen van de wereldwijde vakbondbeweging
Guy Ryder, Sharan Burrow, Luc Triangle, Mary Kay Henry… Herkent u deze namen? Sommigen modelleren de instellingen, anderen galvaniseren de menigten via een engagerende toespraak. De IAO, de CSI, de regionale netwerken geven de strijd door in 60 landen of meer. De menselijke verankering maakt het verschil. De individuele energieën schudden een militante structuur van ongeëvenaarde rijkdom. Elke 18 februari glijden deze gezichten in de militante mozaïek. Het is onmogelijk om de individuele strijd van de collectieve adem te scheiden.
De manifestaties van 18 februari in de wereld
18 februari wordt niet uitgevonden in een kantoor, het verankert zich in de realiteit en wordt, afhankelijk van de regio's, uitgedrukt door een verscheidenheid aan onverwachte initiatieven.
De belangrijkste acties van 18 februari, regio per regio
- Gecoördineerde stakingen in de transport- en gezondheidssectoren, vooral in Europa
- Bewegingen voor sociale rechtvaardigheid, openbare lezingen van moties en massale bijeenkomsten in Afrika
- Intensieve communicatiecampagnes en associatieve relais in de Amerika's
U observeert soms de geboorte van tijdelijke allianties, het opkomen van spontane mobilisaties. 18 februari, een simpele datum? Nee, een lanceerplatform voor alle excessen, alle solidariteiten. Niets breekt de vaart van 18 februari, zelfs niet de verscheidenheid aan methoden.
De digitale initiatieven en de viraliteit van de vakbondstrijd?
De Wereldwijde actiedag ter ondersteuning van het stakingsrecht verovert ook de sociale netwerken. Twitter, Instagram, een like, een gedeeld bericht… en plotseling overstijgt de strijd daar waar de pers de kranen sluit. Facebook-livestreams, podcasts, webinars doorbreken de censuurzones. Het digitale tijdperk verlengt de vakbondstrijd, verbindt het Noorden met het Zuiden, het Oosten met het Westen. Twijfelt u om te klikken? Een simpele handeling kan soms de eenzaamheid van een staker aan de andere kant van de wereld doen verdwijnen.
In deze luchthavenhal, verlicht door kunstlicht, houdt Marie haar spandoek vast, met een gespannen gezicht. "Ik dacht eraan op te geven", vertelt ze. "De angst voor sancties, de angst voor leegte, de vermoeidheid, alles leek me tegen te houden. Maar op 18 februari, de berichten op de netwerken, de woorden van onbekende collega's hebben me gedragen. Ik heb me niet laten buigen. Een gebaar, een opgestoken hand, dat was genoeg om me verbonden te voelen."
De perspectieven om de uitoefening van het stakingsrecht te versterken
De Wereldwijde actiedag van 18 februari stelt ook de vraag naar de toekomst. Als alles zou afhangen van continuïteit?
De prioritaire acties voor de instellingen, hoe verder?
NGO's, vakbonden, staten, iedereen is het erover eens dat één idee geldt: het juridische arsenaal versterkt zich niet vanzelf. Discussies met besluitvormers, burgerlijke mobilisatie, wetgevende evoluties… alles blijft op tafel. De creatie van solidariteitsfondsen, de structurering van internationale allianties vormen de volgende stap. Het jaar 2025 belooft dus bewogen te worden, 18 februari krijgt meer gewicht. De dialoog zal blijven resoneren zolang de repressieve dreiging aanhoudt.
De middelen en tools om helderheid te krijgen
Wilt u dieper ingaan? De publicaties van de IAO, de jaarlijkse rapporten van de Global Rights Index, de website van het ministerie van Arbeid of Vie-publique.fr bieden een nauwkeurige kaart van de evoluties van het stakingsrecht. Gespecialiseerde werken zoals "Het stakingsrecht, oorsprong en perspectieven" van Bernard Bossu, rapporten van de CSI, alles draagt bij aan de ontwikkeling van een collectieve cultuur. De documentatie evolueert, ze structureert de hoop van 18 februari, ze bereidt de grond voor de mobilisatie van de komende jaren.
Ademt u diep in? Deze dag reikt veel verder dan de kringen van ingewijden. Het maakt niet uit welke sector of geografie, de Wereldwijde actiedag ter ondersteuning van het stakingsrecht daagt de stilstand uit. U zult nooit alleen zijn, noch stil, zodra deze datum de hele planeet laat trillen. De betrokkenheid wordt soms gemaakt via sociale netwerken, soms op straat, maar niemand vertrekt ongedeerd van een intens beleefde 18 februari.
